İzmirli Homeros

İzmirli Homeros'u daha iyi tanımak için Çanakkale 18 Mart Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rüstem Aslan'ın "Homeros'tan Günümüze Troya" adlı kitabından bir bölümü paylaşıyoruz:

Antik Dönem kaynakları Homeros'un kim olduğu, ne zaman doğduğu ve nerede yaşadığı konusunda çok fazla bilgi vermiyor. Homeros hakkında söylenen her şey neredeyse sadece olasılıklardan meydana gelmektedir. 'Tarih biliminin babası' olarak da anılan (MÖ 460-400) Thukydides'in, ozanın ne zaman yaşadığı konusunda bildikleri de çok sınırlıdır: 'Troya Savaşı'ndan çok çok sonraları yaşamış...' der.

'Tarihin babası' olarak anılan ünlü tarihçi Herodot ise 'Bana göre Hesiodos ve Homeros benden en çok dört yüz yıl önce yaşamışlardır...' der. Kısaca söylemek gerekirse Homeros'un kendi yaşadığı çağdan, onunla ilgili elimizde hiçbir yazılı belge bulunmamaktadır. Ozanımız üstüne eldeki belgelerin hepsi kendisinden yüzyıllarca sonra yazılmıştır.

Homer filolojisi araştırmalarının artık kesin olarak verebildiği bir tarih ise, ismi bazı kaynaklarda Homeros ile birlikte anılan Askralı ozan Hesiodos'un MÖ 700'lerden önce doğmuş olduğudur. Hesiodos kelime hâzinesi üzerine yapılan araştırmalar onun İlyada ve Odysseia destanlarını bildiğini kesinleştirmiştir.

Hellenistik ve Roma Dönemi'nden kalma, Homeros'un hayatını konu alan 7 tane Homeros 'vita-hayat hikayesi' söz konusudur. Homeros uzmanlarının yaptığı çalışmalar bu biyografilerin MÖ 3. ve 4. yüzyıla ait kaynaklara dayandıklarını ortaya koymuştur. Ozanın İyonya'daki Smyrna (İzmir)'da doğduğu ile ilgili söylence MÖ 600'lere kadar geri gidiyor olmalıdır.